PROMOCJA ZDROWIA

 

 

„Mój Walenty jest the best, idzie ze mną zrobić test”

 

 

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Radziejowie informuje, że Krajowe Centrum ds. AIDS, z okazji zbliżających się Walentynek, przygotowało akcję profilaktyczną „Mój Walenty jest the  best, idzie ze mną zrobić test”. Ma ona zachęcić osoby pełnoletnie do wykonania testu na obecność antygenu lub przeciwciał HIV. Jest to jedyny sposób, aby dowiedzieć się, czy jest się zakażonym HIV. Wykonanie tych badań jest wyrazem troski o zdrowie swoje oraz bliskich nam osób. Obecnie, gdy istnieje skuteczna terapia antyretrowirusowa, wiedza o zakażeniu HIV ratuje życie. Badanie wykonać można bezpłatnie i anonimowo w miejscu, gdzie oferowane jest poradnictwo okołotestowe. Aktualna lista wszystkich punktów konsultacyjno –diagnostycznych (PKD) znajduje się na stronie Krajowego Centrum ds. AIDS www.aids.gov.pl

 

Przypominamy, że w Bydgoszczy Punkt Konsultacyjno - Diagnostyczny mieści się w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w Bydgoszczy przy                        ul. Kujawskiej  4. Informacje na temat HIV / AIDS można uzyskać w poniedziałki w godzinach od 15:00 do 19:00.

 

 

 

 

 

Zaszczep w sobie chęć szczepienia!

 

 

"Zaszczep w sobie chęć szczepienia" - takie hasło towarzyszy akcji informacyjnej na temat szczepień przygotowanej przez Główny Inspektorat Sanitarny przy współpracy ekspertów w dziedzinie wakcynologii. To nowa dziedzina medycyny zajmująca się szczepieniami ochronnymi, zarówno w fazie badań naukowych nad opracowaniem nowych szczepionek, jak i ich późniejszym stosowaniem.

Akcja ma na celu wskazanie społeczeństwu na korzyści wynikające ze szczepień ochronnych oraz podniesienie poziomu wiedzy ogółu społeczeństwa w zakresie zapobiegania chorobom zakaźnym. Adresowana jest do wszystkich zainteresowanych tematyką szczepień ochronnych, w szczególności zaś do rodziców i opiekunów dzieci oraz lekarzy i pielęgniarek realizujących szczepienia ochronne. W ramach kampanii została uruchomiona strona internetowa www.szczepienia.gis.gov.pl, na której udostępnione są informacje z zakresu min. szczepień ochronnych obowiązkowych i zalecanych dla dzieci, szczepienia zalecane dla kobiet planujących ciążę, kobiet w ciąży i matek karmiących piersią, szczepienia zalecane dla osób starszych oraz szczepień ochronnych obowiązkowych i zalecanych dla podróżujących. Znalazł się tam również komentarz Głównego Inspektora Sanitarnego dot. przypadków celowego zakażania przez rodziców swoich dzieci chorobami w trakcie tzw. ospa-party.

 

Stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego

w sprawie szczotkowania zębów przez dzieci w przedszkolu

 

Mając na uwadze wyniki badań epidemiologicznych przeprowadzonych w ramach realizowanego ze środków Ministra Zdrowia programu Monitorowanie stanu zdrowia jamy ustnej populacji polskiej w latach 2013 – 2015 – „Stan zdrowia jamy ustnej oraz potrzeby profilaktyczno – lecznicze dzieci w wieku 6 lat w Polsce”, niezwykle istotne jest upowszechnianie wśród dzieci w wieku przedszkolnym nawyku szczotkowania zębów. Z danych opublikowanych na stronach internetowych Ministra Zdrowia www.mz.gov.pl wynika, że w Polsce tylko 14,4 % dzieci w wieku 6 lat jest wolnych od próchnicy.

Próchnicy zębów można zapobiegać stosując równolegle kilka metod:

·        utrzymanie higieny jamy ustnej,

·        racjonalne żywienie,

·        uzupełnianie związków fluoru,

·        wczesne leczenie próchnicy (również zębów mlecznych),

·        edukacja zdrowotna.

Żadna pojedynczo stosowana metoda nie będzie w pełni skuteczna.

Wszystkie inicjatywy mogące przyczynić się do zwiększenia wśród dzieci i ich rodziców świadomości, motywacji, umiejętności oraz wyrobienia nawyku codziennego, prawidłowego mycia zębów będą spotykały się ze wsparciem Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W przedszkolach należy stwarzać warunki do realizacji tego zalecenia. Do zorganizowanie codziennego szczotkowania zębów przez dzieci w przedszkolu wymagane jest odpowiednie przygotowanie łazienek i przestrzeganie poniższych zasad:

·        przy 1 umywalce może jednocześnie czyścić zęby 1-3 dzieci, lepiej zaczynać od mniejszej liczby, szczególnie jeśli chodzi o mniejsze dzieci,

·        szczoteczki powinny być tak oznakowane, aby możliwe było przyporządkowanie szczoteczki do dziecka, a dzieci łatwo rozpoznawały swoją szczoteczkę,

·        przed szczotkowaniem zębów wychowawca rozdaje dzieciom ich szczoteczki,

·        do szczotkowania należy stosować pasty z fluorem wysokiej jakości, dostosowane do wieku dzieci, nakładając jej śladową ilość (wielkość połowy małego ziarnka grochu w 2. roku życia, po 3. roku życia całego ziarnka grochu),

·        w miarę możliwości dzieci powinny szczotkować zęby po każdym posiłku, gdyż po jedzeniu resztki pokarmowe pozostają między zębami, przy dziąsłach i w bruzdach na powierzchni zębów,

·        po użyciu szczoteczki, należy wypłukać i odstawić ją do wysuszenia w kubeczku, główką do góry – można przechowywać po kilka szczoteczek w jednym kubku tak, aby nie stykały się główkami,

·        szczoteczki można przechowywać w opakowaniach jednostkowych, uważając przy tym aby zachować dostęp powietrza umożliwiający wysychanie szczoteczki do zębów,

·        zaangażowanie opiekunów przedszkolnych jest istotne dla kształtowania prawidłowych nawyków w zakresie szczotkowania zębów.

 

Cechy dobrej szczoteczki:

·        Wykonana z włosia nylonowego z oszlifowanymi zaokrąglonymi końcami włókien, o jednakowej średnicy,

·        Miękką (soft) zaleca się dla dzieci w wieku przedszkolnym podczas nauki szczotkowania,

·        Część pracująca (główka) powinna być dość wąska i krótka, aby ułatwić swobodne ruchy w jamie ustnej,

·        Szczoteczkę należy wymieniać co najmniej co 3 miesiące lub częściej (zmiana ułożenia włókien i kształtu szczotki wskazuje na konieczność jej zmiany).

 

Zaleca się, aby w publicznych i niepublicznych placówkach przedszkolnych wprowadzić czyszczenie zębów po każdym posiłku, razem z edukacją zdrowotną grupową i indywidualną dzieci i ich rodziców.

 

Kampania „ZAWADNIACY”

 

Zalecenia dotyczące spożywania wody przez uczniów!

 

 

Woda jest niezbędna do życia

Konieczność regularnego nawadniania organizmu jest jedną z podstawowych potrzeb każdego człowieka. Dzieci są szczególnie narażone na odwodnienie, ponieważ w porównaniu z osobami dorosłymi tracą więcej wody przez powierzchnię skóry w stosunku do masy ciała i rzadziej odczuwają pragnienie.

 

Normy spożycia wody:

 

Dzieci 9-13 lat

Młodzież 14-18 lat

Dorośli

Mężczyźni/Chłopcy

2,1 litra dziennie

2,5 litra dziennie

2,5 litra dziennie

Kobiety/Dziewczęta

1,9 litra dziennie

2 litry dziennie

2 litry dziennie

 

Jak pić więcej wody:

 

 

Więcej informacji oraz gry edukacyjne można znaleźć na stronie www.zawodniacy.pl

 

 

FESTYN STRAŻACKI W RADZIEJOWIE 15.09.2013

 

„ŚWIĘTO PLONÓW” W STARYM RADZIEJOWIE

8 września b.r. Państwowa Inspekcja Sanitarna w Radziejowie uczestniczyła w dożynkach gminno - parafialnych w Starym Radziejowie, podczas których uczestnicy imprezy edukowani byli na temat zdrowego stylu życia, HIV/AIDS, szkodliwości nadużywania alkoholu, środków psychoaktywnych, palenia tytoniu oraz w jaki sposób można rzucić palenie. Osoby palące miały możliwość pomiaru dwutlenku węgla w wydychanym powietrzu natomiast kobiety uczestniczyły w nauce samobadania piersi.

 

 

DZIAŁANIA PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI SANITARNEJ W ZAKRESIE PROMOCJI ZDROWIA PODCZAS IMPREZY Z OKAZJI XII INSCENIZACJI BITWY POD PŁOWCAMI

Dnia 18 sierpnia 2013 r. w Płowcach odbyła się XII Inscenizacja Bitwy Pod Płowcami podczas, której Państwowa Inspekcja Sanitarna w Radziejowie prezentowała swoje stoisko promocyjne. Stoisko było licznie odwiedzane przez uczestników uroczystości, których zachęcano do aktywnych działań na rzecz własnego zdrowia, prowadzenia zdrowego stylu życia, nieużywanie tytoniu, alkoholu, środków psychoaktywnych. Zwracano uwagę na zapobieganie chorom, poprawę kondycji fizycznej, korzystania ze zbilansowanej diety.

 

 

 

 

 

 

 

 

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI VII EDYCJI

OGÓLNOPOLSKIEGO PROGRAMU EDUKACYJNEGO

„TRZYMAJ FORMĘ!” W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

 

W roku szkolnym 2012/13 Państwowa Inspekcja Sanitarna realizowała VII edycję ogólnopolskiego programu edukacyjnego pt. „Trzymaj Formę!” na terenie 16 województw. Działaniami programowymi zostali objęci uczniowie V i VI klas szkół podstawowych oraz I-III klas gimnazjalnych na terenie całego kraju. Celem głównym programu było zwiększenie świadomości uczestników programu dotyczącej wpływu  żywienia i aktywności fizycznej na zdrowie.

 

Cele szczegółowe to:

1. Pogłębienie wiedzy o znaczeniu prawidłowo zbilansowanej diety i aktywności fizycznej dla organizmu człowieka.

2. Kształtowanie postaw i zachowań związanych z prawidłowym żywieniem, odpowiednią jakością zdrowotną żywności i aktywnością fizyczną.

3. Dostarczenie wiedzy o informacjach zamieszczonych na opakowaniach produktów spożywczych i umiejętności korzystania z nich.

 

Program w VII edycji był realizowany na podstawie założeń programowych i zaproponowanej metodyki w 7 946 (40,8%) szkołach, w tym: w 3 920 (58,5%) gimnazjach i 4 026 (31,5%) szkołach podstawowych (I edycja 4 331, II edycja 5 920, III edycja 6 188, IV edycja 6 949, V edycja 6795, VI edycja 7492). Odbiorcami było 703 159 (36,9%) uczniów klas V-VI szkół podstawowych i I-III klas gimnazjów (I edycja 622 068, II edycja 755 663, III edycja 779 658, IV edycja 819 849, V edycja 802 800, VI edycja 723498) oraz ich rodzice i opiekunowie. Ponadto 81 507 uczniów sporadycznie uczestniczyło w działaniach  realizowanych w ramach programu np. apel, festyn, konkurs, film, przedstawienie itp., uczących się w klasach nie realizujących całości programu. Daje to łączną liczbę 784 666 uczniów, którzy w różnym stopniu zostali poddani działaniom programowym. Ogółem dotychczas, w trakcie siedmiu edycji, działaniami programowymi objętych zostało ponad 5 215 000 uczniów. Z inicjatywy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zorganizowano 409 szkoleń dla powiatowych i szkolnych koordynatorów programu. Tegoroczna edycja programu przebiegała pod hasłem: „Talerz Zdrowia - skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania” prezentujący, uzgodniony przez Radę ds. Diety, Aktywności Fizycznej i Zdrowia przy Ministrze Zdrowia, całodzienny sposób żywienia z uwzględnieniem proporcji pomiędzy poszczególnymi grupami produktów żywnościowych. Na potrzeby programu wykorzystano ponadto 500 000 ulotek dla rodziców pt.: „Co każdy rodzic wiedzieć powinien o żywieniu i aktywności fizycznej” oraz ponad 160 000 broszur dla uczniów. W ramach VII edycji programu, zrealizowano z wykorzystaniem metod aktywizacyjnych następujące zajęcia:

5137:układanie jadłospisów zgodnie z zasadami zbilansowanej diety;

4916:obliczanie BMI, diagramy klasowe;

4905:odczytywanie i rozumienie etykiet produktów spożywczych;

4898:wykłady, prelekcje, pogadanki, debaty prozdrowotne;

4866:przyrządzanie potraw: sałatek, surówek, kanapek itp., zajęcia, pokazy, warsztaty kulinarne;

4210:ocena własnej aktywności fizycznej i stylu życia (w tym m.in. testy wysiłkowe);

4205:biegi uliczne, zawody sportowe, mecze;

4062:konkursy np. plastyczne, wiedzy (inne niż konkursy sprawnościowe/zawody sportowe);

3888:zajęcia, pokazy, instruktaże ruchowe, ćwiczenia gimnastyczne (dodatkowe poza lekcjami w-f, np. ćwiczenia rozciągające, relaksacyjne, Nordic Walking, ćwiczenia śródlekcyjne);

3474:wyjazdy na basen, lodowisko, do klubu fitness, itp.

3367:rajdy rowerowe lub piesze, wycieczki, spływy;

2997:zajęcia taneczne, aerobiku, fitness itp.

2896:wykonywanie prezentacji multimedialnych, inscenizacji teatralnych, projekcji filmowych, nakręcanie własnych filmów;

2742:organizowanie dni zdrowego jedzenia, wybranego produktu - owocu, warzywa, sałatki, soku itp.

1660:spotkania/wywiady ze specjalistami, ekspertami;

1321:organizacja punktów/stoisk informacyjno - edukacyjnych.

 

Do realizacji VII edycji programu aktywnie włączyło się wiele instytucji, organizacji i osób prywatnych na terenie całego kraju.

Najczęściej koordynatorzy wskazywali na współpracę z:

 

 

Szkolni koordynatorzy programu po przeprowadzeniu VII edycji ocenili, iż uczniowie chętnie brali udział w zajęciach programowych. Własny projekt edukacyjny opracowało 29,1% szkół, a 20,9% korzystało z gotowych projektów. Projekty w ramach programu były przygotowywane przez uczniów, nauczycieli przy wsparciu rodziców i środowiska lokalnego. Przykładowe tytuły projektów w poszczególnych województwach:

 

województwo

tytuł projektu

edukacyjnego/ szkoła

 

 

cel

kto współpracował

 

dolnośląskie

Trzymaj formę

z rodzicami/ Gimnazjum

w Kamieńcu

Wrocławskim

 

Propagowanie zdrowego 

stylu życia wśród całej rodziny

 

 

Rodzice, uczniowie, sołtys,

pielęgniarka, nauczyciele,

pedagog, AWF

 

Zbilansowana dieta

i aktywność fizyczna

- receptą na zdrowie/

Szkoła Podstawowa

nr 4 w Ziębicach

 

Poszerzenie wiedzy

dotyczącej prawidłowo

zbilansowanej diety

i aktywności fizycznej

 

Nauczyciele biologii,

matematyki, informatyki,

plastyki, wychowawcy klas,

pielęgniarka szkolna,

uczniowie

 

kujawsko-

pomorskie

 

Gry i zabawy dla całej

rodziny/Szkoła

Podstawowa

w Szabdzie

 

Propagowanie zdrowego

stylu życia

 

Nauczyciele, rodzice,

uczniowie

 

Talerz zdrowia-moda na

zdrowie/Gimnazjum

nr 3 w Inowrocławiu

 

Poszerzenie wiedzy

dotyczącej

prawidłowego

odżywiania, aktywności

fizycznej

i zachowań

konsumenckich

 

 

Dietetyk, nauczyciele,

uczniowie

 

lubelskie

Czy to lato czy to zima

gimnazjum w Kodniu

formę trzyma/Zespół

Placówek Oświatowych

w Kodniu

 

Promocja prawidłowego

odżywiania

i aktywnego stylu życia

 

Nauczyciel, szef kuchni,

komitet rodzicielski,

uczniowie, stołówka

 

Żyj zdrowo, aktywnie,

turystycznie/Szkoła

Podstawowa

i Gimnazjum w Dereźni

 

Kształtowanie nawyku

racjonalnego

i pożytecznego

spędzania wolnego czasu

 

PTTK oddział

w Biłgoraju, Polskie

Towarzystwo Schronisk

Młodzieżowych

w Biłgoraju, nauczyciele,

uczniowie

 

lubuskie

Ze zdrowiem za pan

brat/Zespół Placówek

Oświatowych Publiczne

Gimnazjum w Górkach

Noteckich

 

Zwiększenie

świadomości dotyczącej

wpływu żywienia i

aktywności fizycznej na

zdrowie człowieka

 

Wychowawcy klas,

nauczyciele, uczniowie,

pielęgniarka szkolna,

rodzice

 

Będę mistrzem zdrowia,

urody

i ruchowej swobody/

Zespół Szkół na 6

w Gorzowie Wlkp.

 

Edukacja w zakresie

trwałego kształtowania

prozdrowotnych

nawyków wśród

młodzieży szkolnej

i ich rodzin

 

Nauczyciele, pedagodzy

szkolni, wychowawcy klas,

pielęgniarka szkolna,

uczniowie kierownik

świetlicy

 

łódzkie

Trzymaj formę ponad

normę/ Gimnazjum

w Łaguszewie

 

Promocja zdrowego

stylu życia

 

Nauczyciele, rodzice, rada

pedagogiczna, uczniowie

 

Szkolny Tydzień

Zdrowia/Szkoła

Podstawowa im. Wojska

Polskiego

w Wiewiórczynie

 

Wdrażanie zasad

prawidłowo

zbilansowanej diety

 

Rodzice, nauczyciele,

uczniowie Ministerstwo

Rolnictwa i Rozwoju Wsi,

PSSE w Łasku

 

małopolskie

Potrawy naszych

pradziadków-

przygotowujemy

i degustujemy proste ale

zdrowe potrawy/ Zespół

szkół w Rozdzielu

 

Poznanie sposobu

przygotowywania

prostych, zdrowych

potraw

 

Oddział Doradztwa

Rolniczego, rodzice,

nauczyciele, rada gminy,

uczniowie sołtys

 

Aktywne formy

spędzania czasu

wolnego/ Szkoły

Podstawowa

w Jankowicach

i Bolęcinie

 

Propagowanie

aktywnego spędzania

czasu wolnego jako

alternatywy dla

komputera i telewizji

 

Wychowawcy, uczniowie

 

mazowieckie

Zdrowo jemy

i żyjemy/ Zespół Szkół w

Sobolewie

 

Nauka układania

jadłospisu zgodnie

z zasadami

prawidłowego

odżywiania

 

Rodzice, uczniowie sklepik

szkolny

 

Życie pełne witamin –

konkurs

plastyczny/Gimnazjum

Publiczne Leonium

w Sierpcu

 

Promowanie zasad

aktywnego stylu życia i

zbilansowanej diety

 

Pedagog, wychowawcy,

uczniowie

 

opolskie

Ruch dla

zdrowia/Gimnazjum

Plastyczne w Opolu

 

Poznanie różnych form

aktywności fizycznej,

planowanie własnych

zestawów ćwiczeń,

przeprowadzenie testów

sprawności

 

Nauczyciele matematyki

i informatyki, uczniowie

 

W zdrowym ciele

zdrowy duch/ Zespół

Placówek Oświatowych

w Kadłubie

 

Uświadomienie

znaczenia zdrowego

odżywiania

i aktywności fizycznej

 

Stowarzyszenie Odnowy

Wsi Kadłub, Sołtys, kadra

pedagogiczna szkoły,

uczniowie

 

podkarpackie

Żyj zdrowo na sportowo-

bezpiecznie w szkole/

Szkoła Podstawowa

w Nisku

 

Rozwijanie sprawności

ruchowej, zapewnienie

bezpieczeństwa

Policja, Wojewódzki

Ośrodek Ruchu Drogowego

w Tarnobrzegu, uczniowie

 

 

Talerz

Zdrowia/Gimnazjum

w Cmolasie

 

Pogłębianie wiedzy

o znaczeniu prawidłowo

zbilansowanej diety

i aktywności fizycznej

dla organizmu człowieka

 

Nauczyciele, higienistka

szkolna, dietetyk szkolny,

uczniowie

 

podlaskie

Sprawnie się ruszamy

gdy na talerzu zdrowie

mamy/Szkoła

Podstawowa nr 12

w Białymstoku

 

Propagowanie zasad

zdrowego odżywiania,

aktywność fizyczna jako

uzupełnienie talerza

zdrowia

 

Wychowawcy klas,

nauczyciele, uczniowie

pielęgniarka szkolna,

wolontariusze, studenci

wydziału Dietetyki

Uniwersytetu Medycznego

w Białymstoku

 

Codzienna aktywność

drogą do olimpijskiej

formy/ Szkoła

Podstawowa nr 8

w Białymstoku

 

Zwiększenie aktywności

fizycznej, zwrócenie

uwagi na prawidłowy

sposób odżywiania

 

Nauczyciele, wychowawcy

klas, uczniowie

 

pomorskie

Budowanie osobistego

modelu zdrowego stylu

życia Trzymaj

Formę/Gimnazjum

nr 1 w Sztumie

 

Propagowanie zdrowego

stylu życia w szkole,

domu

i środowisku

pozaszkolnym

 

Społeczność lokalna,

rodzice, wychowawcy klas,

uczniowie

 

Marszobieg na orientację

po lasach

sopockich/Gimnazjum nr

1 w Sopocie

 

Promowanie aktywności

fizycznej

 

PSSE Sopot, uczniowie

 

śląskie

Od ziarenka do

bochenka/Gimnazjum nr

14 w Bytomiu

 

Zapoznanie się

z technologią produkcji

chleba, przedstawienie

walorów

pełnoziarnistego

pieczywa

 

Nauczyciele, rodzice,

uczniowie

 

 

Fun for sport

Popularyzacja

aktywności fizycznej

 

Nauczyciele, rodzice,

uczniowie

 

świętokrzyskie

Moje tygodniowe menu/

Gimnazjum nr 8

w Kielcach

 

Pogłębienie wiedzy

nt. prawidłowo

zbilansowanej diety

 

Rada Miasta Kielce, Straż

Miejska, Policja, uczniowie

 

Jak wypoczywać?/

Samorządowa Szkoła

Podstawowa

w Wielgusie

 

Kształtowanie

prozdrowotnych

nawyków

i promowanie

aktywnych form

wypoczynku

 

Pływalnia miejska,

uczniowie

 

warmińsko-

mazurskie

 

Z jedynką Trzymaj

Formę/

Szkoła Podstawowa

w Piszu

 

Propagowanie zachowań

prozdrowotnych

 

Nauczyciele, pielęgniarka,

rodzice, uczniowie

Nadleśnictwo w Piszu

 

Żyj zdrowo podpatrując

naturę-rajd rowerowy po

Puszczy Boreckiej

 

Podniesienie poziomu

wiedzy nt. znaczenia

składników odżywczych

w diecie

i wpływu wysiłku

fizycznego na

funkcjonowanie

organizmu człowieka

 

Rodzice, uczniowie,

nadleśnictwo Czerwony

Dwór

 

wielkopolskie

Bio-inspiracje/

Szkoła Podstawowa

w Wojnowicach

 

Poszerzenie wiadomości

nt. składników

pokarmowych

i prawidłowego

odżywiania

 

Studenci Uniwersytetu

Przyrodniczego

w Poznaniu, uczniowie

 

Bądź zdrów na

zdrowie/Samorządowa

Szkoła Podstawowa

w Kaczanowie

 

Zwiększenie

świadomości na temat

wpływu zdrowego

odżywiania

i aktywnego

wypoczynku na

zachowanie

i umacnianie zdrowia

 

Rodzice, uczniowie,

pielęgniarka, członkowie

Komisji Profilaktyki

i Rozwiązywania

Problemów Alkoholowych

 

zachodniopo

morskie

 

Maraton fitness Trzymaj

Formę/Gimnazjum

w Sławsku

 

Poprawa sposobu

odżywiania

i promowanie

aktywności fizycznej

 

Uczniowie, Klub Efekt

Sprawność i Zdrowie,

UMiG Sławno, OSIR, SDK

Sławno, Rada Rodziców,

lokalni przedsiębiorcy,

banki, kluby fitness i tańca

 

Śniadanie daje moc/

Szkoła Podstawowa

nr 59 w Szczecinie

 

Wdrażanie zasad

zdrowego żywienia,

profilaktyka otyłości

 

Nauczyciele, rodzice,

uczniowie

 

 

Koordynatorzy podkreślają, że uczniowie dzięki realizacji programu metodą projektu nabyli wiedzę i nowe umiejętności m.in.: pracy zespołowej, kreatywności, odpowiedzialności oraz rzetelności. Ucząc się przez zabawę, rozwijali swoje zainteresowania. W wielu przypadkach młodzież prowadziła edukację rówieśniczą oraz podejmowała działania aktywizujące, ukierunkowane na dzieci z młodszych klas. Uczniowie objęci programem wykazywali się pomysłowością i zaangażowaniem oraz chętnie uczestniczyli we wspólnym wyznaczaniu celów projektu, a następnie w ich realizacji.

Koordynatorzy podkreślali dużą rolę rodziców w zakresie kształtowania prozdrowotnych zachowań u dzieci. O realizacji programu rodzice byli informowaniu głównie na zebraniach (49,4 %), za pośrednictwem gazetek szkolnych, plakatów, ulotek (23,6%), za pośrednictwem strony internetowej szkoły (10,4%). Tylko 1,4% szkół nie informowało rodziców o programie. W spotkaniach dotyczących realizacji programu uczestniczyło 289 860 rodziców. 34,9% rodziców - aktywnie pomagało w realizacji/organizacji działań programowych, 30,5% rodziców - wspierało finansowo/rzeczowo realizację programu, a 12,2% - w inny sposób uczestniczyło w realizacji programu. 22,2 % rodziców nie brało udziału w realizacji programu. Koordynatorzy podkreślają, że aktywny udział rodziców w działaniach programowych oprócz kształtowania właściwych postaw prozdrowotnych, sprzyja wzajemnej integracji. Oprócz programu „Trzymaj Formę!”, 52,9% szkól realizuje program „Szklanka mleka”, 48,4% - „Owoce w szkole” a 14,1% szkół bierze udział w innych programach lub akcjach dotyczących poprawy sposobu odżywiania.

 

Ewaluacja struktury programu

Konstrukcja programu:

Cel główny i cele szczegółowe programu zostały jasno sprecyzowane. Metodyka realizacji programu umożliwiła zastosowanie zróżnicowanych form realizowanych zadań w ramach wielu przedmiotów szkolnych. Grupę docelową stanowili uczniowie klas V i VI szkoły podstawowej, klas I-III gimnazjów oraz ich rodzice i opiekunowie. Działaniami edukacyjnymi obejmowano także uczniów z niższych klas szkół podstawowych. Opracowano harmonogram działań. Monitorowanie programu odbywało się poprzez wizytacje przeprowadzane przez pracowników Powiatowych Stacji Sanitarno - Epidemiologicznych.

 

Odpowiedzialność za realizację programu

Na poziomie powiatowym, koordynatorami programu byli pracownicy pionu Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia Państwowej Inspekcji Sanitarnej, którzy służyli pomocą merytoryczną i metodyczną szkolnym koordynatorom i realizatorom programu. W szkołach za realizację programu odpowiedzialni byli szkolni koordynatorzy programu: nauczyciele wielu przedmiotów z przewagą nauczycieli biologii (31,3%) i wychowania fizycznego (27,1%). Wiele zadań realizowali bezpośrednio sami uczniowie.

 

Organizacja programu

Cele programu oraz harmonogram działań prezentowane były podczas rad pedagogicznych i spotkań z rodzicami W 58,9% szkół program realizowano w trakcie trwania zajęć lekcyjnych, natomiast w 41,1% szkół w trakcie zajęć pozalekcyjnych. Średnia liczba godzin lekcyjnych (45 min.) przeznaczonych na realizację programu w jednej klasie wynosiła najczęściej (37,5%) od 3 do 6 godzin. Koordynatorzy zaznaczają, że ze względu na obciążenie uczniów dużą liczbą zajęć pozalekcyjnych i napiętym programem nauczania szkoły nie mogą przeznaczyć większej liczby godzin na realizację programu.

 

Zasoby

Materiały edukacyjne przygotowane do realizacji programu zostały w większości ocenione bardzo dobrze. Podręcznik dla nauczyciela zawiera jasne i zrozumiałe treści. Broszura dla uczniów i ulotka dla rodziców ułatwiły przedstawienie założeń programu i zachęciły do aktywności w podejmowanych działaniach. Koordynatorzy wskazali na bardzo wysoką ocenę, jaką uzyskały pomoce dydaktyczne przygotowane do realizacji Programu.

 

Ocena pomocy dydaktycznych przygotowanych do realizacji programu w % (skala ocen: 1 - ocena najniższa, 6 - ocena najwyższa)

 

Ocena pomocy dydaktycznych

 

1

2

3

4

5

6

Ocena poradnika dla realizatorów

 

0,2

0,6

3,8

19,9

48

27,5

Ocena materiałów edukacyjnych

 

0,4

1,2

5,9

20,7

44,9

2

Ocena strony internetowej

 

0,2

0,9

4,6

21

48,4

24,9

 

Oprzyrządowanie do programu zostało przekazane wszystkim PSSE, a następnie szkołom, które zadeklarowały chęć przystąpienia do programu.

 

Ewaluacja procesu

Realizacja VII edycji programu obejmowała następujące działania:

 

W ramach nadzorowania działań programowych w trakcie trwania VII edycji programu, pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej przeprowadzili 3 494 wizytacji na terenie całego kraju, podczas których oceniali realizację programu w szkołach.

 

Ewaluacja wyników programu

Stopień osiągnięcia celów oceniano na podstawie zaangażowania i frekwencji uczniów w zajęciach edukacyjnych, imprezach prozdrowotnych (ćwiczenia gimnastyczne, zawody sportowe, rajdy piesze, rowerowe) oraz na podstawie wyników w konkursach wiedzy czy plastycznych. Koordynatorzy zauważyli u uczniów zwiększenie wiedzy w zakresie prawidłowo zbilansowanej diety, roli aktywności fizycznej dla zdrowia człowieka oraz korzystania z informacji zamieszczonych na etykietach produktów spożywczych. Program przyczynia się również do podnoszenia świadomości uczniów i rodziców, którzy co raz lepiej rozumieją potrzebę prowadzenia zdrowego stylu życia. Program mobilizuje uczniów do aktywnego działania, rozwija ich samodzielność, umiejętność podejmowania decyzji i pracy zespołowej oraz przyjmowania na siebie odpowiedzialności za własne zdrowie.

Sukcesywnie następują korzystne zmiany w asortymentach sklepików szkolnych, barów oraz szkolnych stołówek. W placówkach realizujących program, asortyment w tych miejscach został wzbogacony o produkty tj.: wodę mineralną (35%), soki warzywne i owocowe (42,7%), świeże owoce i warzywa (43%), kanapki (22%), suszone owoce i warzywa (17,1%), produkty mleczne (35,5%), orzeszki, nasiona (11,7%).

 

 

Odsetek szkół wprowadzających na swoim terenie produkty żywnościowe zalecane dzieciom w związku z realizacją programu „Trzymaj Formę!” (%)

 

Produkt żywnościowy

 

Stołówka szkolna/

catering

 

Sklepik szkolny/ kiosk

spożywczy

 

Ogólnodostępny bar

 

kanapki

 

12,5

34,5

42,7

świeże owoce/warzywa

 

48,6

35,5

33,7

suszone owoce/warzywa

 

8,4

29

16,9

produkty mleczne (serki,

jogurty, itp.)

 

43,1

25,2

28,1

soki (warzywne, owocowe)

 

30,3

60

36

woda mineralna

 

10,5

70,4

44,9

orzeszki, nasiona

 

2,4

24,6

7,9

ciepłe napoje

 

32

12,7

30,3

inne

 

2,4

1,7

2,2

 

Program oceniany jest wysoko i cieszy się zainteresowaniem zarówno wśród nauczycieli, jak i uczniów. Oceniany jest pozytywnie również przez rodziców. Osoby realizujące program widzą potrzebę jego kontynuacji w szczególności wobec narastającej fali nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży.

Treści programowe spotykają się z zainteresowaniem i dobrze wkomponowują się w program nauczania zarówno w szkołach podstawowych, jak i gimnazjach.

 

Jako bardzo dobry i dobry, w przedstawionych poniżej poszczególnych kategoriach, program oceniło:

·         75,4% - odbiór programu przez uczniów;

·         73,6% - prowadzących;

·         74,4% - rodziców/opiekunów uczniów.

 

Trudności występujące w realizacji programu

W związku z realizacją VII edycji programu wystąpiły również pewne trudności, na które wskazało 52 % szkół, a w tym:

 

Ponadto koordynatorzy wskazywali także na inne trudności, w tym:

·         ograniczone możliwości lokalowe;

·         małe zainteresowanie grona pedagogicznego, pracowników szkoły;

·         trudności związane z metodą projektu.

 

Propozycje przezwyciężenia trudności:

·         wygospodarowanie środków finansowych na działania programowe;

·         terminowa dostawa oraz większa liczba materiałów edukacyjnych, umożliwiająca zaopatrzenie szkół jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego;

·         zaproponowanie działań angażujących w większym stopniu rodziców do uczestnictwa w działaniach programowych.

 

Prowadzona ewaluacja - struktury, procesu i wyników

Programu, pozwala stwierdzić, że w zdecydowanej większości osiągnął on zamierzone cele. Istotnym wzmocnieniem działań programowych było przeprowadzenie przez organizatorów programu, II edycji Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia „Trzymaj Formę!”. W tegorocznej edycji, konkurs objął swoim zasięgiem łącznie 16 powiatów z czterech województw: małopolskiego, opolskiego, śląskiego i zachodniopomorskiego. Głównym celem Konkursu było zwiększenie świadomości dotyczącej wpływu

żywienia i aktywności fizycznej na zdrowie wśród młodzieży gimnazjalnej oraz pogłębienie wiedzy o wartościach odżywczych żywności i doskonalenie umiejętności korzystania z informacji zamieszczonych na opakowaniach produktów żywnościowych. Tematyka konkursu obejmowała wiedzę na temat zbilansowanej diety, znaczenia aktywności fizycznej dla zdrowia oraz wybranych elementów edukacji konsumenckiej. Do pierwszego etapu konkursu zgłoszonych zostało 1469 uczniów ze 123 gimnazjów. Do drugiego etapu konkursu zakwalifikowano 90 uczniów z 42 gimnazjów. W trzecim etapie

Konkursu udział wzięło 17 uczniów. Pierwsze i trzecie miejsce zajęli uczniowie gimnazjów zlokalizowanych w powiecie chrzanowskim, a drugie miejsce gimnazjalista z powiatu limanowskiego w woj. małopolskim. Wszelkie dodatkowe informacje dotyczące konkursu są dostępne na stronie internetowej programu www.trzymajforme.pl.

 

Podsumowanie i wnioski

Reasumując, ogólnopolski program edukacyjny „Trzymaj Formę!” od siedmiu lat cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem i zaangażowaniem w szkołach oraz środowiskach lokalnych. Interesujące założenia programu oraz jego realizacja daje możliwość dzieciom i młodzieży zdobycia wiedzy i umiejętności dotyczących zasad prawidłowo zbilansowanej diety i znaczenia aktywności fizycznej dla zdrowia człowieka. Z informacji, które wpłynęły od szkolnych koordynatorów, 81% placówek deklaruje, iż będą kontynuować realizację programu w następnej edycji, 16,9% szkół nie podjęło jeszcze decyzji w tej sprawie a tylko 2,1% placówek zadeklarowało rezygnację z realizacji programu. Koordynatorzy obserwują wycofywanie się z realizacji programu szkół realizujących program od wielu lat.

Do utrzymania atrakcyjności programu koordynatorzy sugerują:

·         aktualizację i unowocześnienie pomocy dydaktycznych oraz materiałów edukacyjnych, organizacja konkursu na nową szatę graficzną programu;

·         opracowanie nowej, na bieżąco aktualizowanej strony internetowej, zawierającej treści pomocne przy realizacji programu;

·         opracowanie plakatu zapraszającego dzieci i młodzież do udziału w kolejnej edycji programu;

·         wzbogacenie oprzyrządowania programu o gadżety przeznaczone dla dzieci i młodzieży realizującej program oraz krótkiego filmu edukacyjnego na temat zasad zdrowego stylu życia;

·         opracowanie dyplomów dla szkół uczestniczących w programie;

·         wprowadzenie systemu motywacyjnego dla szkół realizujących program od wielu lat.

 

 

„Profilaktyczny program w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu od alkoholu, tytoniu, i innych środków psychoaktywnych”

W RAMACH SZWAJCARSKO – POLSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY

„Project supported by a grant from Switzerland through the Swiss Contribution to the enlarged European Union”

W dniu 28 czerwca 2012r. w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy (SPPW) podpisane zostało porozumienie nr 2/P/SPPW/KIK/68 w sprawie realizacji Projektu „Profilaktyczny program w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu od alkoholu, tytoniu i innych środków psychoaktywnych” pomiędzy Biurem do Spraw Zagranicznych Programów Pomocy w Ochronie Zdrowia, pełniącym funkcję Instytucji Pośredniczącej, a Głównym Inspektoratem Sanitarnym – Instytucją Realizującą. Projekt rozpoczął się 1 lipca 2012 r. i będzie realizowany do końca grudnia 2016 r. na terenie całej Polski w partnerstwie 4 instytucji:

·         Instytutu Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie (IMW),

·         Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi (IMP),

·         Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA),

·         Krajowego Biura do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii (KBPN).

Współfinansowany jest przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej. Budżet projektu wynosi 4 045 519 CHF (12 456 154 PLN), z czego 85% finansuje strona szwajcarska, 15% stanowi wkład krajowy.

Głównym celem projektu jest ograniczenie używania tytoniu, alkoholu i innych substancji psychoaktywnych przez kobiety w wieku prokreacyjnym, tj. między 15 a 49 rokiem życia.

W ramach projektu realizowane będą następujące działania:

·         Szkolenia dla kadry medycznej.

·         Programy edukacyjne w zakładach pracy i w szkołach ponadgimnazjalnych.

·         Kampania społeczna.

·         Badania ankietowe kobiet w ciąży.

·         Platforma internetowa – Systemu Elektronicznego Monitorowania i Promocji Zdrowia.


Więcej informacji na temat  Polsko – Szwajcarskiego Programu Współpracy:

www.programszwajcarski.gov.pl

 

Światowy Dzień Zdrowia 2013

„Zdrowe Bicie Serca”

Światowy Dzień Zdrowia obchodzony jest 7 kwietnia z okazji rocznicy powstania WHO w 1948 roku. Każdego roku motyw przewodni Światowego Dnia Zdrowia poświęcony jest innej tematyce, która podkreśla priorytetowy obszar problemów w obszarze zdrowia publicznego na świecie. W tym roku motywem przewodnim jest nadciśnienie. Hasłem tegorocznej kampanii jest Healthy Heart Beat – zdrowe bicie serca, zdrowe ciśnienie krwi. Wysokie ciśnienie krwi zwiększa ryzyko choroby niedokrwiennej serca, w tym zawału serca, udaru mózgu i niewydolności nerek. Wysokie ciśnienie krwi sprawie, że mięsień sercowy pracuje ciężej niż powinno, co w dłuższym czasie, skutkuje osłabieniem mięśnia sercowego. Im wyższe ciśnienie tętnicze krwi, tym większe ryzyko wystąpienia zawałów serca lub udarów mózgu. Ryzyko wystąpienia tych powikłań wzrasta w obecności innych czynników ryzyka, takich jak cukrzyca, zaburzenia lipidowe czy niezdrowy styl życia (nadwaga lub otyłość, niezdrowa dieta, palenie papierosów, nadmierne spożycie alkoholu oraz brak aktywności fizycznej). Niektórzy mają wysokie ciśnienie krwi, ponieważ są obciążeni dodatnim wywiadem rodzinnym. Ciśnienie krwi ma również tendencję do zwiększania się wraz z wiekiem .Z aktualnych badań epidemiologicznych wynika, że co drugi, trzeci Polak ma nieprawidłowe ciśnienie krwi .Tylko ok. 30-50% osób zdaje sobie z tego sprawę, a prawie połowa widząc o nadciśnieniu nie leczy go lub robi to nieskutecznie. Jedynie u niewielkiego odsetka chorych, nadciśnienie jest dobrze kontrolowane. Wysokiemu ciśnieniu krwi można jednak zapobiegać. Ostatecznym celem kampanii prowadzonej w ramach Światowego Dnia Zdrowia 2013 jest zmniejszenie zawałów serca i udarów mózgu, przez:

Nadciśnienie tętnicze może dotyczyć każdego z nas. O wysokim lub podwyższonym ciśnieniu krwi, czyli o nadciśnieniu tętniczym mówimy wówczas, gdy ciśnienie tętnicze w kilkakrotnych pomiarach przekracza wartości uznane za prawidłowe. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami przyjętymi przez Światową Organizację Zdrowia wartość ciśnienie krwi 140/90 mmHg stanowi granicę między ciśnieniem prawidłowym (norma: < 130/85 mmHg) a podwyższonym. Nadciśnienie tętnicze, oznacza wzrost wartości ciśnienia ponad 140/90 mmHg niezależnie od wieku pacjenta, potwierdzone kilkoma pomiarami. Najnowsza klasyfikacja wprowadza także wartość ciśnienia optymalnego, tj. 120/80 mmHg.

Najważniejsze informacje:

·         Zawały serca i udary mózgu są głównymi przyczynami zgonów na całym świecie. Możesz im jednak zapobiec.

·         Możesz się chronić przed zawałami serca i udarami mózgu inwestując trochę swojego czasu i wysiłku.

·         Palenie tytoniu, niezdrowa dieta oraz brak aktywności fizycznej są głównymi czynnikami ryzyka wystąpienia zawałów serca i udarów mózgu.

·         Rzucając palenie, zmniejszasz ryzyko zawałów serca lub udarów mózgu już od pierwszego dnia zaprzestania palenia. Ogranicz również spożycie alkoholu.

·         Zwiększając swoją aktywności fizycznej trwającą, co najmniej 30 minut dziennie, możesz zmniejszyć ryzyko zawałów serca i udarów mózgu. Wypoczywaj aktywnie.

·         Jedząc co najmniej 5 porcji warzyw i owoców dziennie, ograniczając sól co najmniej 1 łyżeczki oraz zmniejszając ilość tłuszczu w diecie, możesz zmniejszyć ryzyko wystąpienia zawału serca i lub udaru mózgu.

·         Wysokie ciśnienie krwi często nie daje żadnych objawów, ale może wywołać nagły udar mózgu lub zawał serca. Dlatego kontroluj swoje ciśnienie krwi regularnie. Pomiar ciśnienie jest szybki i bezbolesny.

·         Cukrzyca zwiększa ryzyko ataku serca i udaru mózgu. Jeśli chorujesz na cukrzycę, kontroluj swoje ciśnienie krwi i poziom cukru we krwi, aby zmniejszyć to ryzyko.

·         Nadmierna masa ciała zwiększa ryzyko zawałów serca i udarów mózgu. Aby utrzymać prawidłową masę ciała, utrzymaj umiarkowaną, regularną aktywność fizyczną i odżywiaj się zdrowo.

·         Zawały serca i udary mózgu pojawiają się nagle i mogą być śmiertelne, jeśli nie zostanie udzielona natychmiastowa pomoc lekarskiej.

·         Unikaj stresu.

Jeśli przestrzegasz tych wszystkich rzeczy i mimo to twoje ciśnienie nadal jest wysokie, twój lekarz może przepisać ci leki. Farmakoterapia pomaga obniżyć ciśnienie krwi i utrzymać prawidłowym poziomie. Systematyczne i dokładne pomiary ciśnienia krwi zapewniają osobom cierpiącym na nadciśnienie tętnicze poczucie bezpieczeństwa. Regularnie kontrolując nadciśnienie, wspomagasz jego leczenie.

Zadania Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia

Realizacja zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia wynikających z Ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej:

·         Inicjuje i wytycza kierunki przedsięwzięć zmierzających do zaznajamiania społeczeństwa z czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, popularyzowania zasad higieny i racjonalnego żywienia, metod zapobiegania chorobom oraz umiejętności udzielania pierwszej pomocy,

·         pobudza aktywność społeczną do działań na rzecz własnego zdrowia,

·         udziela porad i informacji w zakresie zapobiegania i eliminowania negatywnego wpływu czynników i zjawisk fizycznych, chemicznych i biologicznych na zdrowie ludzi,

·         ocenia działalność oświatowo – zdrowotną prowadzoną przez szkoły i inne placówki oświatowo – wychowawcze, szkoły wyższe oraz środki masowego przekazywania, zakłady opieki zdrowotnej, inne zakłady, instytucje i organizacje oraz udziela im pomocy w prowadzeniu tej działalności.

·         Koordynowanie i nadzorowanie działań oświatowo – zdrowotnych i promujących zdrowie.

·         Współpraca z jednostkami samorządowymi, instytucjami publicznymi, organizacjami pozarządowymi oraz sektorami prywatnymi na rzecz edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia.

·         Zaopatrywanie placówek szkolnych i wychowawczych oraz placówek służby zdrowia w materiały oświatowo – zdrowotne.

·         Wypożyczanie środków audiowizualnych i literatury oświatowo – zdrowotnej.

·         Prowadzenie analiz i sprawozdań.

·         Współpraca z innymi komórkami Stacji.

Podstawowe informacje o HIV i AIDS

AIDS to zespół chorobowy, spowodowany przez znacznie obniżoną odporność organizmu. Wywołuje go ludzki wirus upośledzenia odporności – HIV. Można żyć przez wiele lat nie wiedząc, że jest się zakażonym. W tym czasie wirus HIV systematycznie niszczy układ odpornościowy i dopóki nie wystąpią żadne niepokojące objawy, człowiek może nieświadomie zakażać innych. Każdy – bez względu na swoją orientację seksualną, wyznanie religijne lub przynależność rasową – może zostać zakażony HIV. Warto pamiętać, że każde ryzykowne zachowanie, np. zmiana partnera seksualnego, powoduje zwiększenie ryzyka zakażenia HIV.

Na AIDS nie ma lekarstwa ani szczepionki, pomimo, że poszukuje się jej w laboratoriach na całym świecie. Osoba żyjąca z HIV już do końca życia musi brać leki, które opóźnią zachorowanie na AIDS. Umożliwią one prawie normalne życie, ale mogą powodować również wiele przykrych dolegliwości. Jeśli stan zdrowia na to pozwala, osoba zakażona może nadal pracować, nie stanowiąc dla nikogo zagrożenia. Dlaczego więc informacja, że ktoś jest zakażony HIV, wciąż wywołuje strach? To nie osoby, które wiedzą o swoim zakażeniu, są zagrożeniem dla innych. Najgroźniejsze są sytuacje, gdy nie mamy świadomości swojego zakażenia lub nie chcemy pamiętać o możliwości zakażenia. Dlatego tak ważna jest wiedza na temat sytuacji, w których możemy zakazić się HIV oraz stosowanie pewnych zasad, które uchronią nas przed zakażeniem HIV.

Czasem, aby nie żałować przez całe życie złej decyzji, wystarczy umieć powiedzieć NIE:

·         gdy ktoś zaproponuje seks bez zabezpieczenia,

·         gdy ktoś zaproponuje narkotyk, alkohol lub inne środki psychoaktywne, które spowodują utratę zdolności kontrolowania własnych zachowań.

Do zakażenia HIV może dojść również poprzez:

·         zabiegi wykonane nie sterylnym sprzętem, nie tylko medyczne, ale i kosmetyczne, takie jak popularny obecnie percing, czyli przekłuwanie różnych części ciała (uszu, pępka) czy zrobienie tatuażu,

·         bezpośredni kontakt z krwią zakażonych osób, gdy jest przerwana ciągłość skóry (rany, skaleczenie), przeniesienie wirusa z matki na dziecko, do którego może dojść w czasie ciąży, porodu, a także poprzez karmienie piersią.

Aby sprawdzić czy nie jest się zakażonym HIV, należy wykonać test. Można go zrobić anonimowo i bezpłatnie w jednym z punktów konsultacyjno – diagnostycznych, których adresy znajdują się na stronie internetowej Krajowego Centrum ds. AIDS www.aids.gov.pl

Jeśli wiesz jak uniknąć zakażenia HIV, nie będziesz bać się zachorowania na AIDS.

·         Nie obawiaj się zakażenia w zwykłych, codziennych kontaktach z osobami żyjącymi z HIV, tzn. gdy przebywacie w tym samym pomieszczeniu, spożywacie wspólne posiłki, korzystacie z tej samej toalety. 

·         Nie można zakazić się HIV w kinie czy teatrze, w autobusie, pociągu, pływając w basenie.

·         HIV nie przenosi się również przez kaszel czy katar ani też za pośrednictwem owadów i zwierząt.

·         HIV nie zakazisz się poprzez dotykanie zakażonej osoby, podawanie jej ręki lub pocałunek.

·         Łzy także nie spowodują zakażenia HIV.

Więcej informacji o HIV/AIDS oraz adresy punktów konsultacyjno – diagnostycznych wykonujących anonimowo i bezpłatnie testy w kierunku HIV możesz znaleźć na stronie internetowej Krajowego Centrum ds. AIDS www.aids.gov.pl  Poprzez tę stronę możesz wysłać pytanie do specjalistów z Poradni Internetowej.

Zadzwoń też do Ośrodka Informacji Krajowego Centrum ds. AIDS (pon. – Pt. 800 – 1600) 22 331 77 66

W krytycznych sytuacjach, gdy czujesz, że musisz z kimś porozmawiać, możesz zadzwonić na całodobowy telefon zaufania AIDS 22 692 82 26

W Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w Radziejowie możesz zapoznać się z bezpłatnymi materiałami dotyczącymi HIV/AIDS.

Czy jest jeszcze ktoś, kto nie słyszał o zakażeniu HIV lub chorobie AIDS? Chyba nie… Mówi się o tym w mediach, szkołach, zakładach pracy… Może już wystarczy… Dlaczego więc ciągle ktoś zakaża się HIV?

W Polsce w każdym miesiącu ponad 50 osób, robiąc test w kierunku HIV, dowiaduje się o swoim zakażeniu.

Podstawowe informacje o paleniu tytoniu

USTAWA

z dnia 9 listopada 1995 r.

o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych

W celu przeciwdziałania uzależnieniu od używania tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz ochrony zdrowia przed jego następstwami stanowi się, co następuje:

Art. 1. Organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ochrony zdrowia przed następstwami używania tytoniu oraz mogą wspierać w tym zakresie działalność medycznych samorządów zawodowych, organizacji społecznych, fundacji, instytucji i zakładów pracy, a także współdziałać z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi.

Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) „tytoń” – rośliny tytoniowe uprawne rodzaju Nicotiana,

2) „wyroby tytoniowe” – wszelkie wyprodukowane z tytoniu wyroby, takie jak papierosy, cygara, cygaretki, tytoń fajkowy, machorka i inne, zawierające tytoń lub jego składniki, z wyłączeniem produktów leczniczych zawierających nikotynę,

3) „wyroby tytoniowe bezdymne” – wyroby tytoniowe przeznaczone do wąchania (tabaka), ssania, żucia lub wprowadzania do organizmu w innej postaci, z wyłączeniem produktów leczniczych zawierających nikotynę,

4) „rekwizyty tytoniowe” – artykuły i przyrządy przeznaczone do używania tytoniu, jak papierośnice, cygarniczki, bibułki papierosowe, urządzenia do zwijania papierosów, fajki oraz przybory do ich czyszczenia i nabijania, popielniczki, obcinacze do cygar itp. (z wyłączeniem zapalniczek i zapałek).

5) „reklama wyrobów tytoniowych” – rozpowszechnianie komunikatów, wizerunków marek wyrobów tytoniowych lub symboli z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych firm produkujących wyroby tytoniowe, nie różniące się od nazw i symboli graficznych wyrobów tytoniowych, służących popularyzowaniu marek wyborów tytoniowych; za reklamę nie uważa się informacji używanych do celów handlowych pomiędzy firmami zajmującymi się produkcją, dystrybucją i handlem wyrobami tytoniowymi,

6) „informacja o wyrobach tytoniowych” – informacja o markach wyrobów tytoniowych oraz o zawartości substancji szkodliwych, nie zawierająca przekazu zachęcającego do zakupu lub używania wyrobów tytoniowych, umieszczona wyłącznie w punktach sprzedaży tych wyrobów,

6a) „substancje smoliste” – surowy, bezwodny beznikotynowy kondensat dymu tytoniowego,

6b) „nikotyna” – alkaloidy nikotynowe,

6c) „tlenek węgla” (CO) – bezbarwny, bezwonny gaz, który powstaje w wyniku niepełnego spalania substancji organicznych, występujący w fazie gazowej dymu papierosowego,

6d) „dodatek” – wszelkie substancje lub składniki z wyłączeniem liści tytoniu lub innych naturalnych lub nieprzetworzonych elementów tytoniu używane przy produkcji wyrobu tytoniowego i obecne w gotowym wyrobie, nawet w formie zmienionej, uwzględniając także papier, filtr, farby i kleje,

7) „promocja wyrobów tytoniowych” – publiczne rozdawanie wyrobów tytoniowych lub rekwizytów tytoniowych, organizowanie degustacji, premiowanej sprzedaży wyrobów tytoniowych, oferowanie wyrobów tytoniowych konsumentom po obniżonej cenie w stosunku do ceny wydrukowanej na opakowaniu jednostkowym wyrobu, organizowanie konkursów opartych na zakupie wyrobów lub rekwizytów tytoniowych oraz inne formy publicznego zachęcania do nabywania lub używania wyrobów tytoniowych, bez względu na formę dotarcia do adresata,

8) „sponsorowanie” – wspieranie w formie finansowej lub rzeczowej działalności osób i instytucji, związane z eksponowaniem nazw produktów i firm handlowych oraz ich symboli graficznych,

9) „palarnia” – wyodrębnione konstrukcyjnie od innych pomieszczeń i ciągów komunikacyjnych pomieszczenie, odpowiednio oznaczone, służące wyłącznie do palenia wyrobów tytoniowych zaopatrzone w wywiewną wentylację mechaniczną lub system filtracyjny w taki sposób, aby dym tytoniowy nie przenikał do innych pomieszczeń.

Art. 3. Ochrona zdrowia przed następstwami używania tytoniu realizowana jest przez kształtowanie polityki zdrowotnej, ekonomicznej i społecznej, do której należy:

1) ochrona prawa niepalących do życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego,

2) promocja zdrowia przez propagowanie stylu życia wolnego od nałogu palenia papierosów i używania wyrobów tytoniowych,

2a) działalność wychowawcza i informacyjna,

3) tworzenie warunków ekonomicznych i prawnych zachęcających do ograniczenia używania tytoniu,

4) informowanie o szkodliwości palenia tytoniu i zawartości substancji szkodliwych na opakowaniach wyrobów tytoniowych i informacjach o wyrobach tytoniowych,

5) obniżanie norm dopuszczalnych zawartości substancji szkodliwych w wyrobach tytoniowych,

6) leczenie i rehabilitacja osób uzależnionych od tytoniu.

Art. 4. 1. Rada Ministrów ustala program określający politykę zdrowotną, społeczną i ekonomiczną, zmierzający do zmniejszenia używania wyrobów tytoniowych.

2. Rada Ministrów składa coroczne sprawozdanie Sejmowi z realizacji tego programu w terminie do 30 kwietnia.

3. Program, o którym mowa w ust. 1, jest finansowany z budżetu państwa w wysokości 0,5 % wartości podatku akcyzowego od wyrobów tytoniowych.

Art. 5. 1. Zabrania się palenia wyrobów tytoniowych z zastrzeżeniem art. 5a:

1) na terenie przedsiębiorstw podmiotów leczniczych i w pomieszczeniach innych obiektów, w których są udzielane świadczenia zdrowotne,

2) na terenie jednostek organizacyjnych systemu oświaty, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, oraz jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, o których mowa w przepisach o pomocy społecznej,

3) na terenie uczelni,

4) w pomieszczeniach zakładów pracy innych niż wymienione w pkt 1 i 2,

5) w pomieszczeniach obiektów kultury i wypoczynku do użytku publicznego,

6) w lokalach gastronomiczno-rozrywkowych,

7) w środkach pasażerskiego transportu publicznego oraz w obiektach służących obsłudze podróżnych,

8) na przystankach komunikacji publicznej,

9) w pomieszczeniach obiektów sportowych,

10) w ogólnodostępnych miejscach przeznaczonych do zabaw dzieci,

11) w innych pomieszczeniach dostępnych do użytku publicznego.

1a. Właściciel lub zarządzający obiektem lub środkiem transportu, w którym obowiązuje zakaz palenia wyrobów tytoniowych, umieści w widocznych miejscach odpowiednie oznaczenia słowne i graficzne informujące o zakazie palenia wyrobów tytoniowych na danym terenie lub środku transportu, zwane dalej „informacją o zakazie palenia tytoniu”.

2.

3.

4. Rada gminy może ustalić, w drodze uchwały, dla terenu gminy inne niż wymienione w ust. 1 miejsca przeznaczone do użytku publicznego jako sfery wolne od dymu tytoniowego.

Art. 5a. 1. Właściciel lub zarządzający może wyłączyć spod zakazu określonego w art. 5 indywidualne pokoje w obiektach służących celom mieszkalnym.

2. Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych i Minister Sprawiedliwości określą, w drodze rozporządzeń, szczegółowe warunki używania wyrobów tytoniowych na terenie podlegających im obiektów oraz środków przewozu osób, uwzględniając potrzebę zachowania miejsc pracy, nauki i służby jako stref wolnych od dymu tytoniowego oraz ochrony niepalących przed dymem tytoniowym.

3. Właściciel lub zarządzający może wyznaczyć palarnię:

1) w domach pomocy społecznej lub domach spokojnej starości,

2) w hotelach,

3) w obiektach służących obsłudze podróżnych,

4) na terenie uczelni,

5) w pomieszczeniach zakładów pracy,

6) w lokalach gastronomiczno-rozrywkowych.

4. Właściciel lub zarządzający lokalem gastronomiczno-rozrywkowym z co najmniej dwoma pomieszczeniami przeznaczonymi do konsumpcji, może wyłączyć spod zakazu określonego w art. 5, zamknięte pomieszczenie konsumpcyjne, wyposażone w wentylację zapewniającą, aby dym tytoniowy nie przenikał do innych pomieszczeń.

Art. 6. 1. Zabrania się sprzedaży wyrobów tytoniowych osobom do lat 18. W miejscu sprzedaży wyrobów tytoniowych umieszcza się widoczną i czytelną informację o treści: „Zakaz sprzedaży wyrobów tytoniowych osobom do lat 18 (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych)”.

1a. W przypadku wątpliwości co do pełnoletności kupującego wyroby tytoniowe sprzedawca może zażądać okazania dokumentu potwierdzającego wiek kupującego.

2. Zabrania się sprzedaży wyrobów tytoniowych na terenie podmiotów wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, szkół i placówek oświatowo-wychowawczych oraz obiektów sportowo - rekreacyjnych.

3. Zabrania się sprzedaży wyrobów tytoniowych w automatach.

4. Zabrania się sprzedaży papierosów w opakowaniach zawierających mniej niż dwadzieścia sztuk oraz luzem bez opakowania.

5. Zabrania się sprzedaży detalicznej wyrobów tytoniowych w systemie samoobsługowym, z wyjątkiem sklepów wolnocłowych.

Art. 7. 1. Zabrania się produkcji i wprowadzania do obrotu wyrobów tytoniowych bezdymnych, z wyjątkiem tabaki.

2. (skreślony).

Art. 7a. Zabrania się stosowania w procesie produkcji wyrobów tytoniowych dodatków zwiększających właściwości uzależniające od nikotyny.

Art. 7b. Zabrania się umieszczania na opakowaniach wyrobów tytoniowych napisów, nazw, znaków towarowych oraz symboli i innych znaków sugerujących, że dany wyrób tytoniowy jest mniej szkodliwy niż inne.

Art. 8. 1. Zabrania się reklamowania i promocji wyrobów tytoniowych, rekwizytów tytoniowych i produktów imitujących wyroby lub rekwizyty tytoniowe oraz symboli związanych z używaniem tytoniu, a w szczególności:

1) w telewizji, radiu, kinach, podmiotach leczniczych, szkołach i placówkach oświatowo-wychowawczych, w prasie dziecięcej i młodzieżowej, na terenie obiektów sportowo-rekreacyjnych oraz w innych miejscach publicznych,

2) w prasie innej niż wymieniona w pkt 1,

3) na plakatach, w tym plakatach wielkoformatowych,

4) w środkach usług informatycznych.

2. Zabrania się sponsorowania przez firmy tytoniowe działalności sportowej, kulturalnej, oświatowej, zdrowotnej i społeczno-politycznej.

3. Zabrania się eksponowania w punktach sprzedaży przedmiotów imitujących opakowania wyrobów tytoniowych.

Art. 8a. 1. Producent lub importer wyrobów tytoniowych jest obowiązany do przedstawiania, nie później niż do dnia 31 grudnia każdego roku, wykazu wszystkich dodatków i ich ilości, używanych w danym roku do produkcji tych wyrobów tytoniowych, według marek i rodzajów. Pierwszy wykaz zawierający dodatki stosowane w 2004 r. przedstawia się do dnia 31 grudnia 2004 r.

2. Do wykazu, o którym mowa w ust. 1, producent lub importer dołącza oświadczenie uzasadniające stosowanie każdego dodatku w danym wyrobie tytoniowym oraz określające jego funkcje i kategorie.

3. Do wykazu, o którym mowa w ust. 1, producent lub importer dołącza wszelkie będące w jego posiadaniu dane toksykologiczne dotyczące stosowanych dodatków w postaci spalonej lub nie spalonej, w zależności od sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem skutków zdrowotnych, w tym skutków uzależniających.

4. Wykaz, o którym mowa w ust. 1, jest sporządzany w porządku malejącym, według masy każdego dodatku zawartego w wyrobie.

5. Producent lub importer przedstawia wykaz, o którym mowa w ust. 1, ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, który podaje go do publicznej wiadomości w Dzienniku Urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, uwzględniając potrzebę ochrony tajemnicy handlowej producenta lub importera.

Art. 8b. 1. Minister właściwy do spraw zdrowia może zażądać od producenta lub importera wyrobów tytoniowych wykonania określonych badań w laboratoriach kontrolnych w celu oznaczenia substancji innych niż wymienione w art. 2 pkt 6a–6c, emitowanych przez wyroby tytoniowe, oraz oceny wpływu tych substancji na zdrowie człowieka, z uwzględnieniem właściwości uzależniających poszczególnych substancji.

2. Badania, o których mowa w ust. 1, są wykonywane na koszt producenta lub importera wyrobów tytoniowych.

3. Wyniki badań, o których mowa w ust. 1, są przedstawiane ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, który uwzględnia je w informacji dla konsumentów, biorąc pod uwagę potrzebę ochrony tajemnicy handlowej producenta lub importera.

4. Informację, o której mowa w ust. 3, minister właściwy do spraw zdrowia publikuje niezwłocznie po jej uzyskaniu w Dzienniku Urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia.

Art. 9. 1. Na każdym opakowaniu jednostkowym papierosów wprowadzanych do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powinny być w sposób widoczny, czytelny i trwały umieszczone:

1) dwa różniące się treścią ostrzeżenia przed szkodliwością używania tytoniu, jedno powszechne i jedno dodatkowe,

2) informacje o zawartości substancji smolistych, nikotyny i tlenku węgla w jednym papierosie.

2. Ostrzeżenia wymienione w ust. 1 pkt 1, sformułowane w języku polskim, zajmują powierzchnię nie mniejszą niż 30 % jednej z największych płaszczyzn opakowania jednostkowego i nie mniejszą niż 40 % drugiej z największych płaszczyzn opakowania jednostkowego.

3. Przepis ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 stosuje się odpowiednio do innych wyrobów tytoniowych, z uwzględnieniem ust. 4 i 5.

4. Na opakowaniach wyrobów tytoniowych przeznaczonych do palenia, innych niż papierosy, występujących w handlu detalicznym, których najbardziej widoczne, największe płaszczyzny mają powierzchnie większe niż 75 cm2, teksty ostrzeżeń o szkodliwości zajmują powierzchnie nie mniejsze niż po 22,5 cm2 na każdej z tych płaszczyzn.

5. Na opakowaniach tabaki umieszcza się jedno ostrzeżenie o szkodliwości zajmujące nie mniej niż 30 % jednej największej, najbardziej widocznej płaszczyzny opakowania.

6. Informacje wymienione w ust. 1 pkt 2, sformułowane w języku polskim, zajmują powierzchnię nie mniejszą niż 10 % jednej z bocznych płaszczyzn opakowania jednostkowego papierosów.

7. Ostrzeżenia wymienione w ust. 1 pkt 1 umieszcza się także na opakowaniach zbiorczych występujących w handlu detalicznym, przeznaczając na nie co najmniej 30 % jednej z największych płaszczyzn opakowania i co najmniej 40 % drugiej z największych płaszczyzn opakowania.

8. Na informacjach o wyrobach tytoniowych, o których mowa w art. 2 pkt 6, umieszcza się widoczne i czytelne ostrzeżenie powszechne o szkodliwości używania tytoniu, zajmujące co najmniej 20 % powierzchni informacji.

Art. 10. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, dopuszczalną zawartość substancji smolistych, nikotyny i tlenku węgla w dymie papierosowym, sposób ustalania i wykaz laboratoriów kontrolnych uprawnionych do ustalania zawartości tych substancji, a także treść, formę graficzną i sposób umieszczania ostrzeżeń i informacji, o których mowa w art. 9, biorąc pod uwagę rozróżnienie ostrzeżeń przed szkodliwością używania tytoniu na powszechne i dodatkowe oraz uwzględniając cele polityki zdrowotnej realizowanej ustawą, a w szczególności:

1) zmniejszenie rozpowszechnienia i intensywności używania wyrobów tytoniowych,

2) zmniejszenie szkód zdrowotnych wywołanych przez choroby odtytoniowe,

3) skuteczność nadzoru nad wyrobami tytoniowymi,

a także podstawowe standardy w tej dziedzinie określone przepisami prawa Unii Europejskiej.

Art. 11. Leczenie uzależnienia od używania tytoniu jest finansowane na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Art. 12. Kto:

1) produkuje lub wprowadza do obrotu handlowego wyroby tytoniowe, w których zawartość substancji szkodliwych przekracza dopuszczalne normy,

2) produkuje lub wprowadza do obrotu wyroby tytoniowe bezdymne, z wyjątkiem tabaki,

3) wprowadza do obrotu handlowego wyroby tytoniowe bez uwidocznienia na ich opakowaniu informacji o następstwach używania tytoniu lub o zawartości substancji szkodliwych,

4) reklamuje, promuje lub sponsoruje wyroby tytoniowe wbrew postanowieniom art. 8 ust.1 i 2,

5) eksponuje w punktach sprzedaży przedmioty imitujące opakowania wyrobów tytoniowych wbrew postanowieniom art. 8 ust. 3

podlega grzywnie do 200 000 zł albo karze ograniczenia wolności albo obu tym karom łącznie.

Art. 12a. Kto umieszcza na opakowaniach wyrobów tytoniowych napisy, nazwy, znaki towarowe, symbole i inne znaki sugerujące, że dany wyrób tytoniowy jest mniej szkodliwy niż inne, podlega grzywnie do 200 000 zł albo karze ograniczenia wolności albo obu tym karom łącznie.

Art. 12b. Kto w procesie produkcji wyrobów tytoniowych stosuje dodatki zwiększające właściwości uzależniające od nikotyny tych wyrobów, podlega grzywnie do 500 000 zł albo karze ograniczenia wolności albo obu tym karom łącznie.

Art. 13. 1. Kto:

1) sprzedaje wyroby tytoniowe lub nie umieszcza informacji o zakazie sprzedaży wyrobów tytoniowych, wbrew przepisom art. 6,

2) będąc właścicielem lub zarządzającym obiektem lub środkiem transportu, wbrew przepisom art. 5 ust. 1a, nie umieszcza informacji o zakazie palenia tytoniu

podlega karze grzywny do 2 000 zł.

2. Kto pali wyroby tytoniowe w miejscach objętych zakazami określonymi w art. 5

podlega karze grzywny do 500 zł.

3. W przypadkach określonych w ust. 1 i 2 orzekanie następuje w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Art. 14. Jeżeli czyn określony w art. 12, 12a i 12b lub w art. 13 ust. 1 pkt 1 został popełniony w zakresie działalności przedsiębiorcy, za sprawcę czynu zabronionego uznaje się osobę odpowiedzialną za wprowadzenie wyrobów tytoniowych do produkcji, obrotu handlowego lub za organizację rynku.

Art. 15. 1. W razie popełnienia czynu określonego w art. 12 pkt 1–3, 12a i 12b lub w art. 13 ust. 1 pkt 1 sąd może orzec przepadek wyrobów tytoniowych stanowiących przedmiot czynu zabronionego, choćby nie stanowiły one własności sprawcy.

2. W razie popełnienia czynu określonego w art. 12 pkt 5, sąd może orzec przepadek przedmiotów imitujących opakowania wyrobów tytoniowych stanowiących przedmiot czynu zabronionego, choćby nie stanowiły one własności sprawcy.

Art. 16. W dekrecie z dnia 24 czerwca 1953 r. o uprawie tytoniu i wytwarzaniu wyrobów tytoniowych (Dz. U. Nr 34, poz. 144, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 35, poz. 192 i z 1993 r. Nr 47, poz. 211) skreśla się art. 8a.

Art. 17. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

 

wytworzył: Katarzyna Staśkowiak

wprowadził: Katarzyna Staśkowiak

ostatnia zmiana: 17.02.2014.